De Stânfries X werd in 1911 gebouwd op de werf van Botje Ensing in Groningen en daar voorzien van een triple expansie stoommachine. Het schip was ooit 31,5 meter lang, maar is direct na de 2e wereldoorlog op scheepswerf Welgelegen in Leeuwarden met 5 meter verlengd. Toen is ook een dieselmotor aangebracht.
   
   
  De vracht aan boord bestond eigenlijk uit van alles en nog wat. Deuken in het dek herinneren aan de lading vaten die daar ooit hebben gestaan. Omgedoopt tot ‘Leny’ werd het schip vanaf 1965 ingezet als classificeervaartuig (reiniging van tankers) in de Rotterdamse haven.

In 1997 werd het schip van de sloop gered en daarna –van 2002 tot 2003- door Scheepsbouwbedrijf Kroes in Leeuwarden gerestaureerd. Op basis van slechts één foto en een schaalmodel werd het schip in oorspronkelijke staat teruggebracht.
Als voortstuwing wordt nu een Deutz SF 716 gebruikt. Deze diesel komt uit een voormalige bilgeboot uit de Groninger Eemshaven en levert 180 pk bij 1800 toeren.

Bijna 100 jaar lang onderhielden beurtschepen vanuit Leeuwarden geregelde vracht- en passagiersdiensten met onder meer Dokkum, Meppel, Sneek en Amsterdam.
De meest roemruchte rederij was de ‘Stânfries’. Deze werd opgericht in 1912 en ging in 1954 ten onder aan concurrentie van goederentrein en vrachtwagen.

Schepen als de Stânfries X bepaalden lange tijd mede het Leeuwarder stadsbeeld.
Op 5 juni 2003 nam de gerestaureerde Stânfries X als eerste schip ligplaats in de nieuwe Museumhaven van Leeuwarden. Aan de Willemskade, dezelfde plaats waar zij van 1912 tot 1955 stukgoed en passagiers oppikte.


Specificaties Stânfries X




Registratienummer:  2187 A-status

Scheepstype:
stoom-beurtschip

Bouwjaar:
1911

Werf van aanbouw: 
Botje Ensing & Co









ROMP


Bouwwijze:
geklonken

Materiaal:
ijzer

Lengte:
36 meter

Breedte:
5,2 meter

Diepgang:
1,2 meter









TUIGAGE


Soort tuig:
mast met 2 laadbomen en voorzien van steunzeil

Materiaal zeil:
katoen

Zeiloppervlak:
25 m2

Masthoogte:
13 meter









MOTOR


Type:
Deutz SF 716

Vermogen:
180 pk









Eerste eigenaar:
Eerste Leeuwarder Stoomboot Maatschappij

Huidige eigenaar:
Stichting
FB Oranjewoud









Huidige ligplaats:
Leeuwarder Museumhaven, Willemskade
te Leeuwarden





De Stânfries X is opgenomen in het Nationaal Register Varende Monumenten.


Ombouw van Stoom naar Diesel
Onderstaand treft u aan de tekening van de in 1948 geplaatste motor, in verband met de ombouw van de Stânfries X van Stoom naar Diesel. Scheepswerf Welgelegen heeft dit destijds verzorgd. Met dank aan: Herman van der Werff, van eerder genoemde scheepswerf, die deze tekening aan de Stichting Stânfries X heeft geschonken.



De hoge resolutie van deze tekening kunt u hier downloaden als PDF